De fundatie van de Crossley oliemotor

De Crossley is een horizontale eencylinder oliemotor die onder het draaien door onbalans veel trillingen veroorzaakt. Om te voorkomen dat deze bewegingen doortrillen in het gebouw is een fundering nodig die deze trilling kan dempen of nog beter kan wegnemen. Immers, als deze trillingen door zouden werken op b.v. de schoorsteen zou deze kunnen scheuren en dat lijkt ongewenst.

 

Het ontwerpen van een dergelijke fundering blijkt lastig aangezien er haast nergens duidelijkheid is te verkrijgen over defundatieblok crossleyfundatieblok crossley benodigde afmetingen, niet in het minst omdat de Crossley een oude machine is, een machine waarover de professionele kennis wel zo ongeveer uitgestorven is. Uit een oud Duits schoolboek bleek dat voor een Crossley-achtige machine een fundatie nodig zou zijn die 1000 kg per geproduceerde pk zou moeten wegen. Voor onze Crossley betekende dat een voet van 50 ton oftewel 20 m3 beton!

 

Vanuit twee hoeken werd door de Tuut navraag gedaan, de een bij een betonconstructeur (Corsmit) en de ander bij een bekend adviesbureau (Haskoning).  Door een groot toeval bleken deze twee bedrijven net op dat moment een samenwerkingsverband te zijn aangegaan zodat vertegenwoordigers van beide bedrijven al snel bij elkaar aan tafel zaten. In overleg bleek dat zij een halvering van het blok wel acceptabel vonden, dus 24 ton oftewel 10 m3 beton.

 

Probleempje was echter wel dat de grond onder de Tuut zo’n enorm gewicht niet zou kunnen dragen. Zonder ondersteunend heiwerk bestond dus de kans dat de machine na enig getril zou kunnen verzakken. Niet alleen de fundering, maar ook goede raad was duur.
Na veel wikken en wegen is uiteindelijk toch besloten te heien en om dat immense blok betoheiwerk crossleyheiwerk crossleyn boven op deze palen te storten.

 

Het heiwerk moest binnen in het gebouw gebeuren wat betekende dat de benodigde heistelling dus heel klein moest zijn en dat de palen niet te lang mochten zijn. Maar helaas moesten de palen wel 16 meter de grond in. Deze tegenstelling is opgelost door palen te nemen die uit kleine stukjes bestaan. Deze stukjes worden tijdens het heien aan elkaar gepast waardoor uit kleine segmenten  toch lange palen kunnen ontstaan.
Het heiwerk bleek een huzarenklus die met behulp van bevriende bedrijven keurig is opgelost.

 

Daarna is op de palen een groot en ingewikkeld blok beton gestort. De vorm van het blok beton is geheel aangepast aan de Crossley. Een gat ten behoeve van het vliegwiel, andere gaten ten behoeve van de leidingen, opstorten ten behoeve  van lagers en tornsteunen, het zit er allemaal op en in.

 

De meest gecompliceerde bewerking was het instorten van lange bouten waar de machine aan vastgezet kon worden. Er was veel discussie of deze bouten nou vooraf of achteraf geplaatst moesten worden. De bouten zijn uiteindelijk vooraf geplaatst en ingestort, en uiteindelijk bleek het toch allemaal te passen.