De ontwikkeling van de roterende balans-stoommachine

De allereerste stoommachines waren alle volgens het balans-principe. Door hun heen-en-weer gaande beweging zijn deze machines uitstekend geschikt voor het bedienen van pompen, maar zijn ze ongeschikt voor het aandrijven van andere PlaneetaandrijvingPlaneetaandrijvingmachines. Pas na het aanbrengen van een vliegwiel aan de balans (±1790) ontstond een draaiende beweging. In eerste instantie werd deze draaiing bereikt via een planeetwiel systeem aangezien de krukas op dat moment door een patent beschermd was. Pas na het verlopen van dit patent werden er machines met een krukas ontwikkeld. Deze machines werden wel in fabrieken gebruikt maar hadden lage toerentallen. Op de foto zien we een van de eerste roterende balans-stoommachines. De machine is in 1788 geplaatst in een metaalbewerkingsfabriek en heeft daar 75 jaar gewerkt! De machineDe 'Lap'-engineDe 'Lap'-engine heeft een heel interessante constructie, we zien een houten balans en een planeetwiel-aandrijving op het vliegwiel, beide oude technieken. Daarnaast zien we rechts aan de balans de constructie die Watt bedacht had om de zuigerstang aan de balans te verbinden, de zgn. 'parallel motion'. Door deze constructie werd de zuigerstang niet op buiging belast. Watt zelf beschouwde deze parallel motion als de mooiste van zijn uitvindingen. Ook zien we rechtsonder de Watt-regulateur, beide voor die tijd moderne onderdelen. De machine is heden ten dage te bezichtigen in het Science Museum in Londen. Op deze machines werd al snel een vorm van compound toegepast. Aangezien men toen nog met hele lage stoomdrukken werkte eparallel motionparallel motionn de thermodynamische component ook nog niet echt begreep leverde dat nauwelijks besparingen op. Later werden de cilinders over de twee kanten van de balans verdeeld wat aanmerkelijke verbeteringen opleverde in de belasting van de balans.

Aan het begin van de 19e eeuw werd de volgende generatie roterende stoommachines geintroduceerd. Deze werkte zonder balans, de stoomzuiger werd rechtstreeks aangesloten op het vliegwiel zonder tussenkomst van een balans. Dit type machine werd mede ontwikkeld vanuit de basis die Trevithick had gelegd bij de stoomlocomotieven. Nu werden ook horizontale stoommachines mogelijk. Ook werder de machine's enorm veel kleiner zodat de stommachine ook beschikbaar kwam voor de kleinere toepassingen zoals melkfabrieken, weverijen, wasserijen enz. enz.

In de periode van 1800 tot 1950 zijn er miljoenen gebouwd en hebben ze onze moderne maatschappij mogelijk gemaakt.

Lees verder bij de zuiger-stoommachine.